करदातामाथि निगरानी कमजोर, वर्षौंदेखि परीक्षणै नहुने अवस्था

काठमाडौं। आन्तरिक राजस्व विभागले व्यावसायिक कारोबारमा सक्रिय रहेका व्यावसायिक करदाताहरूमध्ये आर्थिक वर्ष २०७५ । ७६ मा करिब ०.३१ प्रतिशत करदाताको करपरीक्षण गरेकोमा आर्थिक वर्ष २०८०।८१ मा जम्मा ०.२२ प्रतिशतको मात्र करपरीक्षण गरेको छ। आर्थिक वर्ष २०८१।८२ मा पनि न्युन छ।कुनै करदाता प्रत्येक वर्ष छनोट हुने र कुनै करदाता छनोटमा नपर्ने अवस्था रहेको छ।

छनोट भएका करदाता पनि सोही वर्ष करपरीक्षण नभई अर्को वर्ष जिम्मेवारी सार्ने परिपाटीले गर्दा वर्षौंदेखि जिम्मेवारी सर्दै आएका कतिपय करदाताको करपरीक्षणको औचित्य नै समाप्त हुने अवस्था छ।

सामान्य अवस्थामा करदाताले आय विवरण पेश भएको चार वर्षभित्र करपरीक्षण गरीसक्नु कानुनी प्रबन्ध रहेको हुँदा कतिपय करदाताहरूको म्याद जान लागेको वर्षमा करपरीक्षण हुने गरेकाले करपरीक्षणको गुणस्तर सुधार हुन सकेको छैन।

छनोट गरिएका करदाताको करपरीक्षण राफसाफ गर्ने र कार्यालयको कार्यबोझ र जनशक्ति व्यवस्थापनमा सुधार गरी जुन आर्थिक वर्षमा छनोट गरिएको हो, सोही आर्थिक वर्षमा करपरीक्षण सम्पन्न गर्ने कार्यनीति अख्तियार गर्नुपर्नै देखिन्छ।