गोरखा भर्ती खुलाउन भारतीय सेनापतिको नेपालसँग आग्रह

काठमाडौँ, ४ माघ ।  भारतीय सेना प्रमुख जनरल उपेन्द्र द्विवेदीले गोरखा सैनिक भर्ती पुनः शुरु गर्नका लागि नेपाल सरकारसँग औपचारिक आग्रह गरेका छन्। चार वर्षदेखि भारतीय सेनामा गोरखा सैनिक भर्ती बन्द भएको छ। यसका कारण मुख्यत: कोभिड महामारी र भारतको अग्निपथ योजनाका सन्दर्भमा नेपाल सरकारको असन्तुष्टि रहेको बताइएको छ।

भारत र नेपाल बीचका द्विपक्षीय वार्ताहरूका बावजुद, गोरखा भर्तीको मुद्दामा कुनै समाधान नभएको थियो। जनरल द्विवेदीले स्पष्ट रूपमा भने, “मैले व्यक्तिगत रूपमा नेपालका सेना प्रमुखसँग भारतीय सेनामा गोरखा भर्ती पुनः शुरु गर्न आग्रह गरेको छु। आशा छ, यो छिट्टै शुरु हुनेछ। हामीले नेपाल समक्ष हाम्रो प्रस्ताव राखेका छौँ र जवाफको पर्खाइमा छौँ।”

गोरखा भर्तीको मुद्दा नेपालको र भारतीय सेनाको बीचमा एक ऐतिहासिक सम्बन्ध र विश्वासको प्रतीक मानिन्छ। सन् १९४७ मा भएको त्रिपक्षीय सम्झौतामा गोरखा सैनिकको भर्ती जारी राख्न अनुमति दिइएको थियो। यस सम्झौताअनुसार, भारतीय सेनाले गोरखा भर्तीलाई औपचारिक रूपमा जारी राख्न पाएको थियो।

अहिले भारतीय सेनामा करिब ३४,००० गोरखा सैनिक कार्यरत छन्, जसमा भर्ती रोकिएपछि कमी आएको छ। गोरखा सैनिकको भर्ती पुनः शुरु नगरी भारतीय सेनामा गोरखा बटालियनमा ठूलो अन्तराल आइसकेको छ।

नेपालले भारतको अग्निपथ योजनाका शर्तसँग सहमति जनाएपछि, गोरखा भर्तीको भविष्य अझै अनिश्चित रहेको छ।

भारतीय सेना प्रमुखको यो आग्रह, यदि सकारात्मक जवाफ पाइन्छ भने, दुई देशका बीचको कूटनीतिक सम्बन्धलाई पुनः बलियो बनाउन र गोरखा सैनिकको भर्ती प्रक्रिया पुनः प्रारम्भ गर्न महत्वपूर्ण कदम हुनेछ।