लगानी विविधीकरण र डिजिटल रणनीतिमा नागरिक लगानी कोष

काठमाडौँ। नागरिक लगानी कोषले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को श्रावण १ देखि पौष मसान्तसम्मको अपरिष्कृत आय–व्यय विवरण सार्वजनिक गरेको छ। केन्द्रीय हिसाबअनुसार उक्त अवधिमा कोषले व्याज आम्दानी, सेवा शुल्क, कमिशन तथा विविध स्रोतबाट उल्लेख्य आम्दानी आर्जन गरेको छ। सार्वजनिक विवरणले कोषको वित्तीय अवस्था सुदृढ रहँदै आएको संकेत गरेको छ।

कोषका अनुसार समीक्षा अवधिमा कुल आम्दानी १ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको छ भने व्यवस्थापन तथा अन्य खर्च कट्टा पश्चात् कर अगाडि खुद नाफा उल्लेख्य रहेको छ। आयकर व्यवस्था पश्चात् पनि कोषले सकारात्मक खुद नाफा कायम गर्न सफल भएको जनाएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिसँग तुलना गर्दा केही सूचकहरूमा सुधार देखिएको छ भने केही वित्तीय अनुपातमा उतार–चढाव देखिएको छ।

व्यवस्थापकीय विश्लेषणअनुसार दीर्घकालीन प्रकृतिको कोष संकलन र मासिक योगदानमार्फत दैनिक भुक्तानी व्यवस्थापन गर्नुपर्ने भएकाले तरलता व्यवस्थापनमा कोषलाई सहजता रहेको छ। कोषको मुख्य आम्दानी सेवाशुल्क, व्याज आम्दानी तथा नगद लाभांशबाट हुँदै आएको छ। साथै बन्दमुखी सामूहिक कोष योजना सञ्चालन र लगानी विविधीकरणलाई प्राथमिकतामा राखिएको कोषले जनाएको छ।

कानुनी पक्षतर्फ उपदान कोष तथा लगानीकर्ता हिसाब योजनासम्बन्धी कर कट्टीको विषयमा सर्वोच्च तथा उच्च अदालतमा मुद्दा विचाराधीन रहेको उल्लेख गरिएको छ। यस्तै, ठूला करदाता कार्यालयको निर्णयविरुद्ध राजस्व न्यायाधिकरणमा पुनरावेदन गरिएको जानकारी पनि कोषले दिएको छ।

नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा कोषको शेयर दोस्रो बजारमा कारोबार भइरहेको छ। समीक्षा अवधिमा शेयर मूल्य, कारोबार दिन र कारोबार संख्या सार्वजनिक गरिएको छ। यद्यपि, पुँजी बजारमा प्रतिस्पर्धा, ब्याजदरमा गिरावट, कर्जा असुली तथा बाह्य नीतिगत परिवर्तनजस्ता चुनौतीहरूले कोषको कारोबारमा असर पारेको उल्लेख छ।

यी चुनौती समाधानका लागि कोषले सफ्टवेयर अद्यावधिक, सेवा डिजिटलाइजेशन, बैंक रिकन्सिलियसन सुधार र सुरक्षित लगानी विविधीकरणजस्ता रणनीति अपनाएको जनाएको छ। संस्थागत सुशासनलाई सुदृढ बनाउँदै सञ्चालक समिति, लेखा परीक्षण समिति तथा विभिन्न उपसमितिमार्फत अनुगमन र आन्तरिक नियन्त्रण प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाइएको कोष