बिकाजीको नेपाल प्रवेश : स्वादको व्यापार कि नीतिगत असमञ्जस?

काठमाडौं। भारतको प्रतिष्ठित खाजाजन्य वस्तु निर्माता कम्पनी बिकाजी फुड्स इन्टरनेसनल नेपाल प्रवेश गरेको छ। कम्पनीले नेपालको चर्चित औद्योगिक समूह **चौधरी ग्रुप (सीजी)सँग संयुक्त लगानीमा उत्पादन तथा वितरण गर्ने उद्देश्यले सम्झौता गरेको हो।

उक्त रणनीतिक साझेदारीअनुसार बिकाजी र सीजी फुड्सले समान ५०–५० प्रतिशत स्वामित्वमा संयुक्त लगानी कम्पनी स्थापना गर्नेछन्। नयाँ कम्पनीले नेपालमै अत्याधुनिक उत्पादन केन्द्र निर्माण गरी भुजिया, नमकीन, पापड, प्याक गरिएका मिठाई लगायत विभिन्न खाजाजन्य वस्तुको उत्पादन, व्यापार र वितरण गर्नेछ।

बिकाजी फुड्स इन्टरनेसनलका प्रबन्ध निर्देशक दीपक अग्रवालले नेपाललाई बिकाजीको विश्वव्यापी विस्तारमा रणनीतिक बजारको रूपमा उल्लेख गर्दै चौधरी ग्रुपसँगको सहकार्यले स्थानीय बजारमा गुणस्तरीय उत्पादन र आपूर्ति सशक्तीकरण गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। उनले यो साझेदारी केवल व्यवसायमा सीमित नभई सामाजिक योगदानमा समेत केन्द्रित हुने दाबी गरे।

त्यस्तै, सीजी फुड्स नेपालका निर्देशक वरुण चौधरीले बिकाजीसँगको सहकार्यलाई विश्वस्तरीय खाद्य नवप्रवर्तन र रोजगारी सिर्जनामा योगदान गर्ने कदमका रूपमा उल्लेख गरे। उनले भारतीय स्वादलाई नेपाली उपभोक्ताका रोजगारी खाजामा सहज रूपमा प्रस्तुत गर्ने लक्ष्य रहेको बताए।

यद्यपि, यो साझेदारीले नेपाली बजारमा घरेलु उत्पादनहरूप्रति चुनौती खडा गर्न सक्ने संकेत देखिएको छ। भारतका उत्पादन प्रविधि र ब्रान्डिङको सशक्त पहुँचसामु घरेलु खाद्य उद्योगको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमतामा प्रश्न उठ्न सक्छ। साथै, खाद्य सुरक्षासम्बन्धी नियमन, आयात प्रतिस्थापन रणनीति र स्थानीय उद्योग प्रवर्द्धनका सन्दर्भमा सरकारको स्पष्ट नीतिको अभावमा यस्तो विदेशी सहकार्यको दीर्घकालीन प्रभावबारे आलोचकहरूले चासो देखाएका छन्।

संयुक्त लगानीमा दुवै कम्पनीले चरणबद्ध रूपमा लगानी गर्ने जनाइएको छ। नेपालमै उत्पादन केन्द्र स्थापना गरिने भएकाले द्रुत वितरण, ताजगी कायम र लजिस्टिक्स लागत घटाउने सम्भावना रहन्छ। तर विदेशी ब्रान्डको प्रभावले उपभोक्ताको स्वाद र रोजाइलाई एकातिर मोड्दा स्थानीय साना तथा मझौला उद्योगलाई जोखिममा पार्ने सम्भावना पनि नकार्न सकिँदैन।