सामाजिक उत्तरदायित्व कोषमा बैंकहरूको बेवास्ता, नियमन प्रभावहीन

बैंकहरूले सामाजिक उत्तरदायित्वमा तोकिएको रकम खर्च गरेनन्

काठमाडौँ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR) अन्तर्गत खर्च गर्नुपर्ने न्यूनतम रकमसमेत पूर्ण रूपमा खर्च नगरेको पाइएको छ । महालेखापरीक्षकको प्रतिवेदनअनुसार नेपाल राष्ट्र बैंकले तोकेको मापदण्डअनुसार खर्च नभए पनि प्रभावकारी अनुगमन हुन सकेको छैन ।

नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा जारी एकीकृत निर्देशिकाको निर्देशन नं. ६ को दफा १७(क) अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आर्थिक वर्षको खुद मुनाफाको कम्तीमा एक प्रतिशत रकम छुट्याएर संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व कोष स्थापना गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।

तर आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा एक पूर्वाधार विकास बैंकसहित २१ बैंक तथा वित्तीय संस्थाले कुल ६४ अर्ब १५ करोड ३१ लाख रुपैयाँ खुद मुनाफा आर्जन गरे पनि सोअनुसार सामाजिक उत्तरदायित्वतर्फ ६४ करोड १५ लाख ३१ हजार रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्नेमा ५९ करोड ४२ लाख ६३ हजार रुपैयाँ मात्र खर्च गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

यसअनुसार बैंकहरूले तोकिएको न्यूनतम सीमाभन्दा ४ करोड ७२ लाख ६८ हजार रुपैयाँ कम खर्च गरेको देखिएको छ ।

प्रतिवेदनले सामाजिक उत्तरदायित्व शीर्षकमा गरिएको खर्चको प्रभावकारिता, पारदर्शिता तथा वास्तविक कार्यान्वयनको विषयमा नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रभावकारी अनुगमन नगरेको औंल्याएको छ ।

महालेखाले बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत खर्च गर्नुपर्ने रकम अनिवार्य रूपमा कार्यान्वयन भए नभएको विषयमा नियमित निगरानी तथा मूल्यांकन प्रणाली प्रभावकारी बनाउनुपर्ने सुझाव दिएको छ ।