रियलस्टेट क्षेत्रको अवस्था: संख्यामा उछाल, आम्दानीमा संकुचन

काठमाण्डौ।आर्थिक वर्ष २०८१.८२ मा सार्वजनिक निर्माण तथा रियलस्टेट क्षेत्रमा मिश्रित अवस्था देखिएको छ। घरजग्गा रजिष्ट्रेशन संख्या गत आर्थिक वर्षको तुलनामा १५.९ प्रतिशतले वृद्धि भई ५ लाख ३८ हजार ५ सय पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष यो संख्या ४ लाख ६४ हजार ७ सय ८ रहेको थियो। कारोबार संख्या बढे पनि घरजग्गा रजिष्ट्रेशनबाट प्राप्त राजस्व भने समीक्षा वर्षमा १८.६ प्रतिशतले घटेर २६ अर्ब ४५ करोड ५९ लाखमा सीमित भएको छ।

अघिल्लो वर्ष पनि घरजग्गा रजिष्ट्रेशन राजस्व १९.३ प्रतिशतले घटेको थियो। यस्तै, घर तथा भवनको स्थायी नक्शापास संख्या अघिल्लो वर्ष ११.५ प्रतिशतले घटेकोमा समीक्षा वर्षमा पनि १.२ प्रतिशतले कमी आएको छ। यसले निर्माण क्षेत्रको गतिविधि अझै पूर्ण रूपमा चलायमान हुन नसकेको संकेत गरेको छ।

प्रदेशगत विवरणअनुसार समीक्षा वर्षमा मधेश प्रदेशमा सबैभन्दा बढी १ लाख ४३ हजार ४ सय ८८ घरजग्गा रजिष्ट्रेशन भएका छन् भने कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा कम १७ हजार २ सय ९९ कारोबार भएका छन्। घर तथा भवन स्थायी नक्शापासको हकमा भने बागमती प्रदेश अग्रस्थानमा रहँदै १३ हजार ७ सय ३९ नक्शापास भएको छ।

कुल घरजग्गा रजिष्ट्रेशन संख्यामा मधेश प्रदेशको हिस्सा सबैभन्दा बढी २६.६ प्रतिशत रहेको छ। समीक्षा वर्षमा बागमती र कर्णाली प्रदेशबाहेक अन्य सबै प्रदेशमा घरजग्गा रजिष्ट्रेशन संख्या बढेको देखिन्छ। तथ्यांकले कारोबारमा सुधार देखिए पनि राजस्व र निर्माणगत गतिविधि अपेक्षाअनुसार बढ्न नसकेको यथार्थ उजागर गरेको छ