पैठारीमा स्वास्थ्य जोखिम कर छुट: १० करोडभन्दा बढी असुल गर्न बाँकी

काठमाडौँ। स्वास्थ्य जोखिम करको छुट र पैठारीमा कर असुलको विषयले अर्थतन्त्रमा ध्यानाकर्षण गरेको छ। आर्थिक ऐन, २०५० को दफा ७ अनुसार, विदेशबाट आयात हुने र स्वदेशमा उत्पादित खाने सुर्तीमा प्रति किलोग्राम ६० रुपैयाँ दरले भन्सार बिन्दुमा कर असुल गर्ने व्यवस्था छ।

तर, विभिन्न कार्यालयले पैठारी गरेको कट टोबाकोमा कोड रुल ८०४ प्रयोग गर्दै २०७५।५।१ को अर्थमन्त्रीस्तरीय निर्णयअनुसार सुर्ती तथा गुट्खा प्याकिङ गर्ने उद्योगलाई पैठारी बखत स्वास्थ्य जोखिम करबाट छुट दिएको थियो। आर्थिक ऐन, २०५० को दफा १८ को उपदफा १ अनुसार, नेपाल सरकारले कर घटाउने वा छुट दिने अधिकार राख्दछ, तर यस बाहेक अर्थ मन्त्रालयलाई नयाँ कर दर घटाउने वा छुट दिने अधिकार  आर्थिक ऐन, २०८० अनुसार छैन।

यसैअनुसार, छुट लागू गर्दा भन्सार बिन्दुमा कर नलगाई जाँचपास गरिएको कट टोबाकोको कारण ठूलो रकम असुल हुन बाँकी छ। भैरहवा भन्सार कार्यालयमा रु. ८ करोड ९८ लाख ८५ हजार, वीरगन्जमा रु. १ करोड ८० लाख र भद्रपुरमा रु. १० लाख ३२ हजार गरी कुल रु. १० करोड ८९ लाख १७ हजार असुल गर्नुपर्ने देखिन्छ।

विभागले यी मुद्दाहरूको छानबिन गरेर कर असुल प्रक्रिया तिब्र पार्नु पर्ने देखिन्छ, ताकि स्वास्थ्य जोखिम करको पारदर्शिता कायम रहोस् र पैठारी नियन्त्रणमा कानुनी ढाँचा बलियो बनोस्।