काठमाडौं महानगरपालिकाले रुखमा झिलिमिली बत्ती राख्न प्रतिबन्ध लगायो

काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले महानगरभित्रका रुखहरूमा झिलिमिली बत्ती (लहरे बत्ती) राख्न प्रतिबन्ध लगाएको छ। आइतबार महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन्द्र शाह (बालेन)को अध्यक्षतामा बसेको ३७ औं कार्यपालिका बैठकले ‘लहरे बत्ती व्यवस्थापन कार्यविधि, २०८१’ स्वीकृत गर्दै यस्तो निर्णय गरेको हो।

स्वास्थ्य, सुरक्षा र पर्यावरणीय प्रभावका कारण निर्णय

महानगरपालिकाले कृत्रिम बत्तीहरूले मानव स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पार्ने, सवारी सुरक्षामा जोखिम बढाउने तथा चराचुरुङ्गीको प्राकृतिक जीवनचक्रमा अवरोध पुर्‍याउने ठहर गरेको छ। साथै, यस्ता बत्तीहरूले पुरातात्त्विक र सांस्कृतिक सम्पदाको सौन्दर्यमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने जोखिम रहेको कार्यविधिमा उल्लेख छ।

महानगरपालिकाका कानून तथा मानव अधिकार विभागका प्रमुख बसन्त आचार्यका अनुसार कार्यविधि मुख्य रूपमा सहरी सौन्दर्यलाई सन्तुलित बनाउन तथा मानव स्वास्थ्य, सवारी सुरक्षा, चराचुरुङ्गीको जीवनचक्र, र सम्पदाको संरक्षण सुनिश्चित गर्न तयार पारिएको हो।

लहरे बत्ती व्यवस्थापनका प्रमुख प्रावधान

• रूख बिरुवामा बत्ती प्रतिबन्ध: कार्यविधिको दफा २ ले सार्वजनिक स्थल वा निजी स्वामित्वका रुख बिरुवामा लहरे बत्ती राख्न प्रतिबन्ध लगाएको छ।
• स्वीकृतिको आवश्यकता: अन्य स्थानमा बत्ती राख्नुअघि महानगरको वातावरण व्यवस्थापन विभागबाट स्वीकृति लिनुपर्नेछ। स्वीकृतिको क्रममा बत्तीको प्राविधिक पक्ष (पावर, रंग, र रेञ्ज) परीक्षण गरिनेछ।
• अनुगमन र कारबाही: महानगरले समय-समयमा बत्तीको मापदण्डअनुसारको प्रयोग भएको छ कि छैन भन्ने अनुगमन गर्नेछ। मापदण्ड विपरीत भेटिएमा ती बत्ती जफत गरिनेछ।

जात्रा तथा पर्वका लागि विशेष व्यवस्था

जात्रा तथा पर्वहरूमा लहरे बत्ती राख्न चाहनेले सात दिनको विशेष समय पाउनेछन्।

जरिवाना र दण्ड-जरिवानाको प्रावधान

यदि कसैले मापदण्ड उल्लङ्घन गरेमा आर्थिक ऐनले तोकेको जरिवाना र वातावरण संरक्षण ऐनअनुसारको दण्ड-जरिवानाको सामना गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

सहरी सौन्दर्य र संरक्षणको सन्तुलन खोज्दै

महानगरपालिकाले यो कार्यविधि लागू गरी सहरी सौन्दर्य र पर्यावरणीय सन्तुलन कायम राख्ने प्रयास गरेको छ। यस्तै निर्णयहरूले काठमाडौंलाई व्यवस्थित र हरित सहर बनाउने महानगरको उद्देश्यलाई साथ दिने विश्वास गरिएको छ।