काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग उच्चस्तरीय वार्ता गर्न युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्की सहित युरोपेली नेताहरू सोमबार वाशिंगटन जाँदैछन्। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफू, अन्य युरोपेली नेतृत्व र नाटो महासचिवसँगै ह्वाइट हाउसमा हुने बैठकमा सहभागी हुने जानकारी गराएकी छिन्। बैठकको एजेन्डामा युक्रेनका लागि नाटोको धारा–५ जस्तै सुरक्षा ग्यारेन्टी, युद्धविरामको सम्भावना र दीर्घकालीन शान्ति संयन्त्र प्रमुख विषय रहनेछ।
अलास्काको ट्रम्प–पुटिन शिखरसम्मेलनपछि ‘नो–डिल’, अहिले समन्वित पहल
गत शुक्रबार अलास्कामा सम्पन्न ट्रम्प–पुटिन भेटवार्ताले तत्कालीन युद्धविरामसम्म नपुर्याए पनि कूटनीतिक प्रक्रियामा नयाँ प्रस्ताव अघि बढेको संकेत गरेको छ। अमेरिकी विशेष दूत स्टीभ विटकफले रूसले युक्रेनका लागि नाटो–जस्तै सामूहिक सुरक्षा स्वीकार्ने संकेत दिएको दाबी गरेका छन्। युरोपेली नेताहरूको तर्क छ—युक्रेनबिनाको निर्णय हुँदैन र कुनै क्षेत्रीय सम्झौता पनि कीभको स्वीकृति र ठोस ग्यारेन्टीबिना अघि बढ्न मिल्दैन।
युरोपेली एकता: ‘युक्रेनको निर्णय, युक्रेनकै टेबल’
वाशिंगटन जाने टोलीमा जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मेर्ज, फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोन, बेलायती प्रधानमन्त्री केयर स्टारमर, इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनी, फिनल्यान्डका राष्ट्रपति अलेक्ज्याण्डर स्टब, नाटो महासचिव मार्क रुट र ईयू आयोग अध्यक्ष भोन डेर लेयनसमेत रहने जनाइएको छ। तिनको साझा सन्देश– न्यायपूर्ण र दिगो शान्ति बिना कुनै सम्झौता मान्य हुँदैन; युक्रेनको सुरक्षा वास्तबिक ग्यारेन्टीले मात्र भविष्यको आक्रमण रोकिन्छ।
सुरक्षा ग्यारेन्टी र प्रतिबन्ध: इयूको कूटनीतिक दबाब निरन्तर
भोन डेर लेयनले निकट भविष्यमै रूसमाथि नयाँ प्रतिबन्ध प्याकेज ल्याउने संकेत गरिसकेकी छन्। युरोपेली पक्षले सीजफायर–पहिले, सम्झौता–पछिको सूत्र अघि सारेका छन् भने अमेरिकी पक्षले ‘धारा–५ जस्तै’ ग्यारेन्टीको रूपरेखा कार्यान्वयनयोग्य बनाउन छलफल तीव्र पारेको छ।
जेलेन्स्कीको अडान: ‘क्षेत्रीय अखण्डता र सशक्त सुरक्षा बिना सम्झौता छैन’
जेलेन्स्कीले संवैधानिक सीमाना र राष्ट्रिय अखण्डतामा अंकुश लाग्ने किसिमका कुनै सम्झौता स्वीकार्य नहुने पुनः दोहोर्याएका छन्। युरोपेली नेताहरूले पनि युक्रेनको स्वायत्त निर्णयलाई सम्मान गर्दै सहजीकरणको पक्ष लिएका छन्—उच्चस्तरीय पुनर्निर्माण सहयोग, रक्षा क्षमता सुदृढीकरण र दीर्घकालीन सुरक्षा–विन्यासलाई समेटेर।
अमेरिका–युरोपको संयुक्त प्रयासले युक्रेन युद्धको समाधानलाई शर्तसहितको वार्तातर्फ डोर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यसबीच, मानविक सहायता, ऊर्जा पूर्वाधारको सुरक्षा, अन्न आपूर्ति सञ्जाल र शरणार्थी व्यवस्थापनसम्बन्धी सहकार्य पनि एजेंडा बनाइएको छ।
सोमबारको बैठकबाट संयुक्त वक्तव्य वा रोडम्याप निस्कने सम्भावनाबारे औपचारिक पुष्टि भइसकेको छैन। तर, युरोपेली एकताको प्रदर्शन र सुरक्षा ग्यारेन्टीको प्रष्ट रूपरेखा टेबुलमा गए आफ्नो पक्ष बलियो बन्ने युक्रेनको आकलन छ।
सम्बन्धित: नाटो—सामूहिक सुरक्षा सिद्धान्त | युक्रेन सम्बन्धी पृष्ठभूमि
