सगरमाथा संवाद २०२५: जलवायु परिवर्तन, हिमाल र मानव भविष्य

काठमाडौं।परराष्ट्र मन्त्रालयले पहिलो “सगरमाथा सम्बाद” को तयारीबारे मिडिया ब्रीफिंग आयोजना गरेको छ। परराष्ट्र मन्त्री आरजू राणा देउवाले यसलाई वैश्विक संवाद मंचको रूपमा विकास गर्ने योजना बताउँदै जलवायु परिवर्तन, हिमाली क्षेत्रको सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई प्रमुख विषय बनाइएको उल्लेख गर्नुभयो। कार्यक्रमको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको र नेपालले यसलाई सफल बनाउन पूर्ण तत्परता देखाएको बताइएको छ।

विदेश सचिवले प्राविधिक र प्रशासनिक तयारी पूरा भएको जानकारी दिँदै विश्वभरका नीतिनिर्माता, विद्वान् र नागरिक समाजका प्रतिनिधिहरू सहभागी हुने बताउनुभयो। सदस्य सचिव महेश्वर ढकालले सम्बादको विषयगत संरचना र चुनौतीहरू बताउनुभयो भने मिडिया समन्वयक लोकबहादुर पौडेल खत्रीले जनचेतना अभियानबारे जानकारी दिनुभयो।

हिमालय क्षेत्र, जसलाई विश्वको तेस्रो ध्रुव भनिन्छ, अहिले जलवायु परिवर्तनको गम्भीर प्रभाव झेलिरहेको छ। नेपालका हिमनदीहरू तीव्र गतिमा पग्लिँदै छन् भने हिमताल विस्फोटन र पहिरोको खतरा बढ्दै गएको छ। गत वर्ष मात्र १०,००० भन्दा बढी घरधुरी विस्थापित भएका थिए। यस संवादले हिमालय क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव विश्वसमक्ष राख्ने, स्थानीय समुदायको अनुकूलन क्षमता बढाउने र पारिस्थितिकी संरक्षणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग जुटाउने लक्ष्य राखेको छ।

वन तथा वातावरण मन्त्री ऐनबहादुर शाही ठकुरीले हिमालय क्षेत्रका समुदायहरू जलवायु परिवर्तनको सबैभन्दा बढी असर भोग्ने पंक्तिमा रहेको बताउँदै विश्व समुदायलाई एकताबद्ध हुन आह्वान गर्नुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “सगरमाथाको छायामा हामी एकताबद्ध भएमा कुनै चुनौती असम्भव छैन। नेपालले जलवायु परिवर्तनका वार्तामा पर्वतीय विषयलाई स्थापित गर्न अग्रणी भूमिका खेल्नुपर्छ।”

यस कार्यक्रममा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, आइसीआइएमओडी, डब्ल्यूडब्ल्यूएफ जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू सहभागी हुनेछन्। हिमालय क्षेत्र विश्वको १० प्रमुख नदी प्रणालीहरूको उद्गमस्थल हो भने यसले २ अर्ब मानिसहरूको जीवनयापनलाई प्रभाव पार्दछ। विश्व तापमान वृद्धिको दर हिमालय क्षेत्रमा दोब्बर रहेको छ।

सम्मेलनले हिमालय क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनका प्रभाव, पर्वतीय समुदायको सामाजिक-आर्थिक सङ्कट, जैविक विविधता संरक्षण, जलवायु वित्त र स्थानीय ज्ञानलाई केन्द्रित गर्नेछ। मिडियाको महत्त्वपूर्ण भूमिकालाई समेत उल्लेख गरिएको छ भने सहभागीहरूलाई धन्यवाद जनाइएको छ। नेपाल सरकारद्वारा यहि १६ देखि १८ मे २०२५ सम्म काठमाडौंमा आयोजना हुन गईरहेको छ।