पाथीभरामा ‘नो केबुलकार’ आन्दोलन उत्कर्षमा, सरकारमाथि दबाब

काठमाडौं, ताप्लेजुङ – पाथीभरामा केवुलकार निर्माण गर्ने या नगर्ने विवादले कोशी प्रदेशमा नयाँ तनाव सिर्जना गरेको छ। नेपाल उद्योग बाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्र ढकालको नेतृत्वमा पाथीभरा देवी मुकुम्लुङ केवुलकार दर्शन प्रालिले केवुलकार निर्माणको प्रस्ताव अघि सारेपछि यो विषयमा विवाद चर्किएको छ।

स्थानीय र मुलुकभरका पहिचान पक्षधरहरूले यस परियोजनाको विरोध गर्दै धार्मिक, सांस्कृतिक र पर्यावरणीय असरको विषय उठाएका छन्। पाथीभराको महत्व स्थानीय किराँत, बौद्ध र हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको धार्मिक आस्थासँग जोडिएको छ, जसले यस स्थानमा केवुलकार निर्माण नगर्नुपर्ने अडान लिएका छन्। विरोधीहरूले यस परियोजनालाई प्रकृति र पर्यावरणको लागि हानिकारक ठहर गर्दै ‘नो केवलकार’ को माग राखेका छन्।

तर, यसबीच एक समूहले केवुलकार निर्माणको पक्षमा प्रदर्शन गर्दै ताप्लेजुङको विकास र प्रगतिको लागि यसलाई अपरिहार्य ठान्दै आन्दोलित भएका छन्। यस समूहले सदरमुकाम फुङ्लिङ बजारमा प्रदर्शन गर्दै केवुलकारको निर्माणको माग गरेका छन्।

केवुलकारको विवादले राजनीतिक हस्तक्षेप पनि जन्माएको छ। सत्ता पक्षले यस परियोजनालाई हरहालमा अघि बढाउनुपर्ने अडान लिएको छ, जबकि प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले संसदमा स्थानीयको भावना र इच्छा अनुसार योजनालाई अघि बढाउन सुझाव दिएका छन्।

केवुलकार विवादले राजनीतिक दलहरूलाई समेत टुक्र्याएको छ। एमाले सांसद योगेश भट्टराई यस परियोजनाको पक्षमा उभिएका छन् भने प्रतिपक्षी दलहरू स्थानीय समुदायको मनोविज्ञानलाई सम्मान गर्नुपर्नेमा जोड दिन्छन्।

यस विवादको क्रममा गत माघ १२ गते विरोध प्रदर्शनमा सहभागीहरू र प्रहरीले झडप गर्दा ४ जना गम्भीर घाइते भएका थिए। त्यसपछि ‘नो केवलकार’ पक्षधरले कोशीका ९ जिल्ला बन्दको आह्वान गरेका थिए। बन्दका कारण अरुण पूर्वका जिल्लाहरू अस्तव्यस्त भएका थिए र सरकारले गृहमन्त्रालयका सहसचिव प्रेमप्रसाद भट्टराईको नेतृत्वमा वार्ता टोली गठन गरेको थियो।

वार्ता टोलीले बन्द फिर्ता लिन र घाइतेहरूको उपचारका लागि सम्झदारी गरेको भएता पनि केवुलकार निर्माण विवादमा कुनै समाधान भने खोजिएको छैन। ‘नो केवलकार’ पक्षधरहरूले मन्त्रिस्तरीय वार्ता टोलीको माग गर्दै माघ २७ गते बस्नुपर्ने बैठकमा पनि कुनै प्रगति हुन सकेको छैन।

यस विवादका कारण केवुलकार समर्थक र विरोधकाबीच झडप र प्रदर्शनहरू जारी रहेका छन्, जसले एकपटक फेरि ताप्लेजुङको सामाजिक र राजनीतिक माहौलमा तनाव सिर्जना गरेको छ।