हमास युद्ध: गाजामा ४० वर्षमा सबैभन्दा ठूलो मानवीय क्षती, २० हजारले ज्यान गुमाए, १२०० इजरायली पनि मरे

एजेन्सि ।  हमास र इजरायलबीच दुई महिनाभन्दा बढी समयदेखि युद्ध चलिरहेको छ । युद्धमा हालसम्म दुवै पक्षका हजारौंको मृत्यु भइसकेको छ । जहाँ इजरायलले हमासलाई पूर्ण रूपमा समाप्त गर्ने संकल्प गरेको छ। उही समयमा, अहिले आतंकवादी समूह पनि आफ्नो गतिविधिबाट पछि हटेको छैन। अहिले न युद्धको गति सुस्त छ, न जनताको जीवनको ख्याल छ । यसैबीच, एक रिपोर्टले दावी गरेको छ कि १० हप्ता लामो इजरायल-हमास युद्धमा मारिएका गाजा बासिन्दाहरूको संख्याले ४० वर्ष भन्दा बढीको रेकर्ड छोडेको छ। यो संख्या सन् १९४८ मा इजरायलको स्थापना भएयता कुनै पनि अरब द्वन्द्वमा मारिने व्यक्तिको सङ्ख्याभन्दा बढी हो।

मृतकको गणना चुनौतीपूर्ण 
गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले बुधबार मृत्यु हुनेको संख्या २० हजार नजिक पुगेको जनाएको छ । यो संख्या सन् १९८२ मा इजरायली आक्रमणमा लेबनानमा मारिएका मानिसको संख्याभन्दा धेरै हो । यद्यपि गाजा अधिकारीहरूले मृत्युको गणना गर्न चुनौतीपूर्ण रहेको स्वीकार गरेका छन्। केही सैन्य विज्ञहरूले अफगानिस्तान वा इराकमा अमेरिकी नेतृत्वको युद्धको तुलनामा यस युद्धमा मानिसहरूको मृत्यु भएको बताएका छन्।

गाजाका अनुसार मारिएका १९ हजार ६६७ व्यक्तिमध्ये ७० प्रतिशत महिला र बालबालिका थिए । गाजा अधिकारीहरूले मारिएकामध्ये कति जना लडाकुहरू थिए भनेर कहिल्यै बताएनन्।

यो युद्ध पहिलेको जस्तो छैन…
इन्टरनेशनल क्राइसिस ग्रुप थिंक ट्याङ्कका गाजा विश्लेषक आजमी केशवीले भने कि यो युद्ध पहिलेको भन्दा डरलाग्दो थियो। उनले भने कि उनी र उनको परिवार युद्ध सुरु हुने बित्तिकै उत्तरी गाजामा रहेको आफ्नो घरबाट भागेका थिए र छ पटक फर्केका थिए। तर, उनीहरु हाल दक्षिणी सहर राफाहमा रहेको संयुक्त राष्ट्रसंघको आश्रयस्थल नजिकको शिविरमा बसिरहेका छन् ।

यो मामला हो
इजरायली सेनाले गाजामा शासन गर्ने सशस्त्र प्यालेस्टाइन समूह हमासलाई हटाउनको लागि तीव्र हवाई र जमीन अभियानमा संलग्न छन्। उल्लेखनीय छ कि अक्टोबर 7 मा हमासले इजरायलमा आक्रमण गर्‍यो, जसमा २५० भन्दा बढी मानिसहरूलाई आतंकवादी समूहले बन्धक बनाएको थियो। योसँगै १२ सयभन्दा बढीले ज्यान गुमाएका छन् । जवाफमा इजरायलले हमासलाई हटाउन हवाई र स्थलगत कारबाही सुरु गरेको थियो। अहिलेको अवस्थामा यो युद्ध अन्त्य हुने सम्भावना देखिँदैन ।

गाजाका जनतासँग भाग्ने विकल्प छैन।
गाजामा मृत्यु हुनेको संख्याले इजरायलले हजारौं हवाई आक्रमण, भारी बम र तोपखाना प्रयोग गर्न रोजेको स्पष्ट देखाउँछ। यो सानो क्षेत्र हो, नागरिकहरूले भरिएको छ र तिनीहरूसँग भाग्ने कुनै बाटो छैन। तर, इजरायली सेनाले पनि हमासका आतंककारीहरू नागरिकको वेशमा लुकेर बसेको बताउँदै आएको छ । उनका अनुसार हमासले आफ्ना लडाकु र हतियारको सुरक्षाका लागि सुरुङ निर्माण गरेको छ ।

सन् १९४८ को युद्धको याद आयो
यो युद्ध इजरायलको स्थापना पछि प्यालेस्टाइनीहरूको लागि सबैभन्दा घातक द्वन्द्वको रूपमा लिइएको छ। प्यालेस्टिनी केन्द्रीय तथ्याङ्क ब्यूरोका अनुसार सन् १९४८ मा इजरायलको स्थापनाको वरपरको युद्धमा १५,००० प्यालेस्टाइनी मारिएका थिए। गाजाको हालको तथ्यांक सही हो भने यो संख्या सन् १९८२ को युद्धको पहिलो तीन महिनामा मारिएका भन्दा धेरै हो ।

यद्यपि, अनुसन्धानकर्ताहरूले लेबनानमा मारिएका व्यक्तिहरूको संख्या चार दशकपछि पनि अस्पष्ट रहेको बताएका छन्।