भारतामा २ हजारको नोट प्रतिबन्ध

काठमाडौँ , जेठ ६ ।  भारतीय रिजर्भ बैंक  (आरबीआई) ले २ हजार रुपैंयाको नोट सर्कुलेशनबाट हटाउने घोषणा गरेको छ। भारतीय रिजर्भ बैंकले तत्काल प्रभावबाट दुई हजार दरका नोट जारी गर्न बन्द गर्न बैंकहरूलाई सल्लाह दिएको छ। तर, दुई हजार दरका बैंक नोट भने कानुनी रूपमा कायम रहनेछन् । जानकारीका अनुसार आरबीआईले क्लीन नोट नीति अन्तर्गत यो निर्णय गरेको हो । आरबीआईले यी नोटहरू ३० सेप्टेम्बरसम्म वैध रहने बताएको छ ।

आरबीआई २०१६ मा जारी गरेको थियो
RBI ले यी नोटहरू नोभेम्बर २०१६ मा आरबीआई ऐन १९९४ को धारा  २४ (१) अन्तर्गत जारी गरेको थियो। यी नोटहरू नोटबंदीपछि रिजर्भ बैंकले जारी गरेको थियो। त्यसबेला चलनबाट हटाइएका ५ सय र एक हजारका नोटले बजार र अर्थतन्त्रमा परेको असरलाई न्यूनीकरण गर्न यो निर्णय गरिएको हो । अन्य मूल्यका नोट पर्याप्त मात्रामा उपलब्ध भएपछि दुई हजार रुपैयाँ चलनमा ल्याउने उद्देश्य पूरा भयो । आरबीआईले भनेको छ कि २००० को नोट ल्याउने उद्देश्य हासिल भएपछि २०१८–१९ मा छाप्न बन्द गरिएको थियो।  त्यतिबेलासम्म अन्य मूल्यका बैंक नोटहरू पर्याप्त मात्रामा उपलब्ध भइसकेका थिए। आरबीआईले यो पनि औंल्याएको छ कि लगभग ८९ प्रतिशत २००० मूल्यको बैंक नोट मार्च २०१७ अघि जारी गरिएको थियो।

बैङ्कमा नोट साट्ने प्रक्रिया बैशाख २३ गतेदेखि सुरु हुनेछ ।

सर्वसाधारणले आफ्नो बैंक खातामा २ हजार रुपैयाँका नोट जम्मा गर्न वा कुनै पनि बैंक शाखामा गएर अन्य मूल्यका नोटसँग साट्न सक्नेछन् । एकैपटक अधिकतम २० हजार रुपैयाँको नोट साट्न सकिने कुरा जनताले ख्याल गर्नुपर्छ । यो प्रक्रिया २३ मे देखि सुरु हुनेछ र ३० सेप्टेम्बर २०२३ मा समाप्त हुनेछ।

सेप्टेम्बर ३० पछि पनि कानूनी टेन्डरमा रहनेछ
एएनआई स्रोतले भने कि ३० सेप्टेम्बर पछि पनि २००० रुपैयाँको नोट कानुनी रूपमा रहनेछ। बैंकमा नोट साट्नका लागि ४ महिनाको समय पर्याप्त हुने आरबीआईले आशा गरेको छ । चलनमा रहेका दुई हजार रुपैयाँका अधिकांश नोट ३० सेप्टेम्बरको तोकिएको समयसीमाभित्र बैंकहरूमा फिर्ता हुनेछन् । यो आरबीआईको नियमित अभ्यास हो र मानिसहरू आत्तिनु पर्दैन।