देशभरका मालपोत कार्यालयमा लिखत पारित र नामसारीको चाप

काठमाडौँ । देशभरका मालपोत कार्यालयहरूले विभिन्न प्रकारका भूमिसम्बन्धी सेवा–सुविधा प्रदान गर्दै आएका छन्। पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार लिखत पारित, नामसारी, संशोधन, दाखिल–खारेज, जग्गा दर्ता, रोक्का–फुकुवा, तथा अन्य प्रशासनिक कार्यहरू सबैभन्दा बढी रूपमा सञ्चालन भएका छन्। विशेषगरी झापा, मोरङ, सुनसरी, काठमाडौँ उपत्यका, ललितपुर, भक्तपुर, चितवन, कास्की, रुपन्देही, कैलाली र कञ्चनपुरका मालपोत कार्यालयहरूमा सेवा प्रवाहको चाप उच्च देखिएको छ।

तथ्याङ्कले देखाएअनुसार, लिखत पारित र नामसारीसँग सम्बन्धित कामको सङ्ख्या सबैभन्दा धेरै छ भने जग्गा दर्ता र दाखिल–खारेज पनि उल्लेख्य मात्रामा भएका छन्। काठमाडौँ उपत्यकाभित्रका मालपोत कार्यालय—डिल्लीबजार, चाबहिल, कलंकी, साँखु, मनमैजु र टोखा—मा सेवा लिने सेवाग्राहीको चाप अन्य जिल्लाको तुलनामा बढी रहेको देखिन्छ। यस्तै, तराईका जिल्लामा जग्गा दर्ता र दाखिल–खारेजका काम उल्लेख्य रूपमा अघि बढेका छन्।

गुठी अधीनस्थ जग्गा, मोही हक कायम, मोहीयानी हक नामसारी, जग्गा बाँडफाँड तथा प्रतिलिपि प्रक्रियाजस्ता सेवा भने तुलनात्मक रूपमा सीमित मात्रामा भएका छन्। कतिपय दुर्गम हिमाली र पहाडी जिल्लामा सेवा प्रवाह न्यून रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ, जसले भौगोलिक कठिनाइ र न्यून कारोवारको प्रभाव झल्काउँछ।

समग्रमा, मालपोत कार्यालयहरूको कार्यसम्पादनले भूमिसम्बन्धी प्रशासनिक सेवा देशभर सक्रिय रूपमा सञ्चालन भइरहेको देखाए पनि क्षेत्रगत असन्तुलन अझै कायम रहेको संकेत गर्दछ। सेवा प्रवाहलाई अझ सरल, छरितो र डिजिटलमैत्री बनाउन संरचनागत सुधार आवश्यक रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ।

https://dolma.gov.np/office/dept/content/monthly-parcel-split-1635137905