रिप्याट्रिएशन सुविधाका लागि पाँच फरक फाराम अनिवार्य, बैंकबाटै हुने भुक्तानी

काठमाण्डौ।नेपाल राष्ट्र बैंकले विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने ऐन, २०१९) र नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को अधिकार प्रयोग गरी रिप्याट्रिएशन सम्बन्धी एकीकृत परिपत्र–२०८२ जारी गरेको छ। यो परिपत्र सबै ‘क’ वर्गका वाणिज्य बैंक, पूर्वाधार विकास बैंक, एयरलाइन्स तथा जि.एस.ए÷पि.एस.ए., कार्गो तथा कुरियर कम्पनी, ट्राभल, टुर तथा ट्रेकिङ एजेन्सी, होटल, लज, र्याफ्टिङ, माउन्टेनियरिङ लगायत विविध पर्यटकीय सेवा उपलब्ध गराउने निकायहरूका लागि लागू हुनेछ।

नयाँ व्यवस्थाअनुसार अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा तथा कार्गो कुरियर एजेन्सीहरू, होटल, लज, र्याफ्टिङ, माउन्टेनियरिङ लगायतका सेवा प्रदायकले आफ्नो सेवाको मूल्य नेपाली रुपैयाँमा नै तोक्नुपर्नेछ। अन्तर्राष्ट्रिय हवाई टिकट बिक्री गर्दा ट्राभल टुर एजेन्सीले नेपाली रुपैयाँमा भएको बिक्रीको रिप्याट्रिएशन नेपाली रुपैयाँको खाताबाट र विदेशी मुद्रामा भएको बिक्रीको रिप्याट्रिएशन विदेशी मुद्राको खाताबाट गर्नुपर्नेछ। यसका लागि रिप्याट्रिएशन फाराम नं. १ अनिवार्य रूपमा भर्नुपर्नेछ।

यसैगरी वायुसेवा तथा जि.एस.ए÷पि.एस.ए. ले आफैले बिक्री गरेको हवाई टिकटको विवरण रिप्याट्रिएशन फाराम नं. १, कार्गो कुरियरको विवरण फाराम नं. २ र ३, र एजेन्टहरूले बिक्री गरेको विवरण फाराम नं. ४ मा भर्नुपर्नेछ। विदेशस्थित प्रिन्सिपल कम्पनीलाई रिप्याट्रिएशन गर्दा फाराम नं. ५ को विवरण भर्नुपर्नेछ। कार्गो कुरियर बिक्रीको रिप्याट्रिएशनका लागि हाउस एयरवे बिल, मास्टर एयरवे बिल, बिल अफ लेडिङ, कुरियरको बिल बीजक र बैंकबाट जारी भएको टीआर जस्ता कागजात सुरक्षित राख्नुपर्नेछ।

दृश्यावलोकन, पैदलयात्रा तथा अन्य पर्यटकीय सेवा बिक्रीको रिप्याट्रिएशन गर्दा विदेशबाट प्राप्त विदेशी मुद्राभन्दा बढी नहुने गरी मात्र भुक्तानी पठाउन सकिनेछ। विदेशस्थित एजेन्टले ट्राभल टुरको नाममा जारी गरेको इन्भ्वाइसको आधारमा मात्र भुक्तानी हुनेछ। उधारोमा सेवा उपलब्ध गराएको भुक्तानी उधारो असुल भएपछि मात्र पठाउनुपर्ने व्यवस्था छ।

विदेशी मुद्रा खाता सञ्चालनसम्बन्धी व्यवस्थाअनुसार विदेशी मुद्रामा सेवा उपलब्ध गराउने निकायले अनिवार्य रूपमा परिवर्त्य विदेशी मुद्राको भुक्तानी/रिप्याट्रिएशन खाता खोल्नुपर्नेछ। चाहेमा विदेशी मुद्राको आर्जन मात्र जम्मा गर्ने वेग्लै आर्जन खाता पनि खोल्न सकिनेछ। तर राष्ट्र बैंकबाट प्रदान गरिएको इजाजतपत्रको म्याद सकिएको तीस दिनभित्र नवीकरण नगराउने निकायले नवीकरणको प्रमाण नपेस गरेसम्म विदेशी मुद्रा खाता सञ्चालन गर्न पाउने छैनन्।

नेपाली नागरिकलाई अन्तर्राष्ट्रिय हवाई टिकट जारी गर्दा टिकटमा स्पष्ट देखिने गरी ‘टिकट रद्द गर्नुपरेमा राहदानी बापत लिएको विदेशी मुद्रा फिर्ता बुझाएको प्रमाण पेस गर्नुपर्छ’ भन्ने छाप लगाउनुपर्नेछ। विदेश भ्रमणमा जाने व्यक्तिले राहदानी बापतको विदेशी मुद्रा बैंकमा फिर्ता बुझाएको प्रमाण पेस नगरेसम्म हवाई टिकट रद्द गर्न र सो बापतको रकम फिर्ता दिन नमिल्ने व्यवस्था गरिएको छ। रद्द गरिएका टिकट कम्तीमा ६ महिनासम्म सुरक्षित राख्नुपर्ने र त्यसको मासिक विवरण एयरलाइन्सले विभागमा पेस गर्नुपर्नेछ।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण, नेपाल आयल निगम, ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ एजेन्ट, क्याटरिङ कम्पनीले उपलब्ध गराउने अवतरण÷विसान, नेभिगेसन, हाउजिङ, ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ, क्याटरिङ, फ्युलिङ लगायतका सेवाको बिल विदेशी मुद्रा र नेपाली रुपैयाँ दुवैमा जारी गर्नुपर्नेछ। नेपालमा शाखा/सम्पर्क कार्यालय नभएका वायुसेवा कम्पनीको चार्टर्ड उडानको भुक्तानी भने विदेशी मुद्रामै लिनुपर्नेछ।

भारतीय बाहेक अन्य विदेशी नागरिकलाई सेवा उपलब्ध गराउँदा भुक्तानी विदेशी मुद्रामा लिनुपर्नेछ। विदेशी नागरिकले इन्क्यासमेन्ट रसिद देखाई रुपैयाँमा भुक्तानी गर्न चाहेमा सटही गरेको रकमले खाम्नेसम्म मात्र रुपैयाँमा भुक्तानी लिन सकिनेछ। भारतीय बाहेक अन्य विदेशी नागरिकले विदेशी मुद्रामा मात्र भुक्तानी गर्नुपर्छ भन्ने सूचना ठूलो अक्षरमा साइन बोर्ड लेखी सबैले देख्ने ठाउँमा राख्नुपर्ने व्यवस्था पनि गरिएको छ। राष्ट्र बैंकले निरीक्षण गर्न खोज्दा आवश्यक कागजात उपलब्ध गराउन नसकेमा वा अनियमितता पाइएमा विदेशी मुद्रा कारोबार इजाजतपत्र रद्द गरी कारबाही अगाडि बढाउन सकिने छ।