काठमाडौँ टावरको नक्सापासमा ‘गम्भीर अनियमितता’ भेटिएको मेयर साहको दाबी

काठमाडौँ — काठमाडौँ महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाहले काठमाडौँ टावरको नक्सापास प्रक्रियामा गम्भीर त्रुटिहरू देखिएको बताएका छन्। उनका अनुसार सो प्रक्रियाबाट महानगरलाई आर्थिक हानि पुगेको र केही सीमित व्यक्ति लाभान्वित भएका छन्। उनले यसलाई ‘नीतिगत भ्रष्टाचार’को रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

सामाजिक सञ्जालमार्फत एक लामो स्टाटस सार्वजनिक गर्दै शाहले तत्कालीन प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सरोज गुरागाईंले अनधिकृत रूपमा १२ तलाको स्वीकृत भवनलाई १९ तला बनाउने गरी नक्सापास गरेको आरोप लगाएका छन्। उक्त कार्य महानगरको आधिकारिक प्रणाली ‘EBPS’ मार्फत नभई नियमविपरीत गरिएको उनले उल्लेख गरेका छन्।

उनले दाबी गरेका अनुसार, प्रारम्भिक सम्झौताअनुसार महानगरले वार्षिक करोडौँ रुपैयाँ भाडा आम्दानी गर्नुपर्ने अवस्था हुँदाहुँदै नक्सापासको प्रक्रियाबाट लाभांश न्यून बनाइएको छ। उनले ७ तला थपिँदा करिब १ लाख २८ हजार वर्गफुट क्षेत्रफल थपिने उल्लेख गर्दै, प्रतिवर्गफुट रू. १५० का दरले हिसाब गर्दा वार्षिक २३ करोडभन्दा बढी आम्दानी हुन सक्ने बताएका छन्। तर नक्सापास गर्दा यो पक्षलाई बेवास्ता गरिएको छ।

शाहले भनेका छन् कि भवन निर्माण सम्बन्धी मापदण्ड र नेपाल सरकारको निर्माण संहिता उल्लंघन गरिएको छ। विशेष गरी NBC 105:2020 मापदण्डअनुसार १९ तला बनाउँदा ७० प्रतिशतभन्दा बढी स्तम्भहरू (columns) असफल हुने संरचनागत विश्लेषणले देखाएको उल्लेख गरिएको छ।

त्यसैगरी, उनले भवनको प्रारम्भिक ‘planning permit’ मा १२ तलासम्मको मात्र अनुमति रहेको बताउँदै थप तला निर्माणका लागि वातावरणीय, सामाजिक र आर्थिक मूल्याङ्कन आवश्यक भएको धारणा राखेका छन्। तर, उक्त मूल्याङ्कन र पुनः अनुमति बिना नै तला थपिएको आरोप छ।

साथै, उनले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गुरागाईंमाथि कुनै विभागीय प्रमुखलाई नजानकारी गराई अत्यन्त गोप्य ढंगले नक्सापास प्रक्रिया अघि बढाएको आरोपसमेत लगाएका छन्। उनका अनुसार, यस्ता कार्यहरूबाट ठेकेदारहरूलाई आर्थिक लाभ पुर्‍याइएको छ भने, महानगरलाई अर्बौँको क्षति पुगेको छ।

शाहले उल्लेख गरेका छन् कि अहिले पनि EBPS प्रणालीमा उक्त नक्सापास देखिएको छैन र त्यसैले महानगरपालिकाले यसलाई मान्यता दिएको छैन। उनका अनुसार यस विषयमा विभिन्न प्रमाणहरू महानगरमा सुरक्षित रहेको र आवश्यक परे सूचनाको हक अन्तर्गत सार्वजनिक गर्न सकिनेछ।

उनले हिल्टन होटलको नक्सापास पनि सोही दिन गरिएको उल्लेख गर्दै यससम्बन्धी पनि अनुसन्धान भइरहेको जनाएका छन्।