आयोगको वार्षिक उजुरी तथ्यांक: डिजिटल माध्यमबाट ६०% भन्दा बढी उजुरी प्राप्त

काठमाडौँ। नेपालमा भ्रष्टाचार र सार्वजनिक हितसँग सम्बन्धित उजुरीहरूको दर्ता, छानबिन र अनुगमन आयोगको लागि प्रमुख कामकाज हो। हालै प्रकाशित वार्षिक प्रतिवेदन अनुसार, २०८१/८२ मा आयोगको केन्द्रीय तथा स्थानीय कार्यालयमा जम्मा २८,५५४ वटा नयाँ उजुरी दर्ता भएका थिए। यसैगरी, अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८०/८१ बाट सरेका ८,४७२ वटा पुराना उजुरीहरू पनि यस वर्षमा कार्यान्वयन गरिएको छ। यसरी कुल ३७,०२६ वटा उजुरीहरू आयोगमा दर्ता भएका छन्।

१. उजुरी प्राप्तिको स्रोत

उजुरी प्राप्तिको आधारमा तथ्यांकलाई विश्लेषण गर्दा आयोगको वेबसाइट सबैभन्दा ठूलो माध्यम बनेको देखिन्छ। कुल ३७,०२६ उजुरीमध्ये १०,२४५ वटा (२७.६७%) उजुरी वेबसाइटमार्फत प्राप्त भएका छन्। यसले डिजिटल माध्यममार्फत उजुरी दर्ता गर्ने प्रक्रियालाई थप सहज र पहुँचयोग्य बनाएको छ।

दोस्रो प्रमुख माध्यम भनेको तलख्खि निवेदन (लिखित आवेदन) हो, जसबाट १०,१८० वटा (२७.४९%) उजुरी प्राप्त भएका छन्। यसले परम्परागत माध्यम अझै प्रभावकारी रहेको देखाउँछ।

२. अन्य प्रमुख माध्यम

इमेल मार्फत प्राप्त उजुरी ८,४८८ वटा (२२.९२%) रहेको छ भने हुलाक सेवा (डाकमार्फत) ५,५५५ वटा (१५%) उजुरी दर्ता भएको तथ्यांक छ।

त्यसैगरी, टेलिफोन (१,४१३; ३.८२%), सञ्चार जाल/सञ्जाल (२९०; ०.७८%), राष्ट्रिय सिक्युरिटी केन्द्र (१०४; ०.२८%), हेलो सरकार (५२; ०.१४%), मोबाइल एप (३९; ०.११%) र अन्य माध्यमबाट ३९७ (१.०७%) उजुरी प्राप्त भएको देखिन्छ।

३. विश्लेषण र प्रवृत्ति

प्रतिवेदनले देखाएको छ कि डिजिटल माध्यमहरू—विशेष गरी वेबसाइट र इमेल—ले कुल उजुरीको लगभग ५०% भन्दा बढी योगदान गरेका छन्। यसले नेपालको सरकारी निकायहरूसँग जनताका अन्तरक्रियामा प्रविधिको महत्व र पहुँच विस्तार भएको संकेत गर्छ।

दोस्रो पक्षमा, परम्परागत माध्यमहरू—तलख्खि निवेदन, हुलाक सेवा र टेलिफोन—ले अझै ४०% भन्दा बढी उजुरी योगदान गरेका छन्। यसले देखाउँछ कि डिजिटल पहुँच नभएका नागरिकहरूले अझै परम्परागत माध्यम प्रयोग गरिरहेका छन्।

४. निष्कर्ष

कुल दर्ता भएका ३७,०२६ उजुरीहरू मध्ये डिजिटल माध्यमबाट प्राप्त उजुरीले प्रमुख स्थान ओगटेको छ। आयोगले यस तथ्यांकको आधारमा आगामी वर्षका लागि डिजिटल प्लेटफर्म सुधार र पहुँच विस्तारमा जोड दिने योजना बनाउन सक्छ।