काठमाडौं । भिजिट भिसामा विदेश जाने नेपाली नागरिकको संख्या उच्च रहे पनि सोही अनुपातमा स्वदेश फर्किनेहरूको अभिलेख नदेखिँदा अध्यागमन व्यवस्थापन र अनुगमन प्रणालीमाथि प्रश्न उठेको छ।
अध्यागमन ऐन, २०४९ अनुसार नेपाली नागरिकको आगमन तथा प्रस्थान व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी अध्यागमन विभागको रहेको छ। सोही कानुनी व्यवस्थालाई कार्यान्वयन गर्न अध्यागमन कार्यविधि, २०६५ लागू गरिएको भए पनि भिजिट भिसामा विदेश जाने नागरिकको प्रभावकारी अनुगमन हुन नसकेको देखिएको छ।
अध्यागमन विभागको विवरणअनुसारआ.ब २०८१र८२ मा भिजिट भिसामार्फत १ लाख ४९ हजार ७८९ पुरुष र १ लाख ११ हजार ७६२ महिला गरी कुल २ लाख ६१ हजार ५५१ नेपाली विदेश भ्रमणमा गएका छन्। तर विदेश भ्रमणपछि उनीहरूको स्वदेश फिर्ताको अवस्थाबारे प्रभावकारी निगरानी नभएको पाइएको छ।
विभागले भिजिट भिसामा विदेश जाने यात्रुमध्ये प्रत्येक महिनामा एक जनाका दरले १२ जनाको नमुना परीक्षण गरेको थियो। परीक्षणमा परेका १२ जनामध्ये ९ जनाको विदेश भ्रमणपछि स्वदेश फिर्ता भएको अभिलेख फेला परेन। यसले भिजिट भिसाको प्रयोग र वास्तविक उद्देश्यबीच अन्तर रहेको संकेत गरेको छ।
नमुना परीक्षणमा समावेश एक यात्रुलेआ.ब २०८१र८२ मै दुई पटक विदेश भ्रमण गरेको तथा सन् २०२० यता संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), थाइल्यान्ड, सिंगापुर, भारत, चीन र फिलिपिन्सलगायत देशमा १० पटक यात्रा गरेको विवरणसमेत भेटिएको छ। यस्ता गतिविधिले भिजिट भिसाको प्रयोग पर्यटनभन्दा अन्य प्रयोजनका लागि भइरहेको हुन सक्ने आशंका बलियो बनाएको छ।
सरोकारवालाहरूका अनुसार ठूलो संख्यामा नेपाली नागरिक भिजिट भिसामा विदेश जाने तर सोही अनुपातमा स्वदेश फर्किएको अभिलेख नदेखिनु गम्भीर विषय हो। भिजिट भिसा प्रणालीको दुरुपयोग रोक्न, यात्रुको ट्र्याकिङ प्रणाली सुदृढ बनाउन तथा अध्यागमन निगरानीलाई प्रभावकारी बनाउन आवश्यक छ।
सम्पादक:
लोकेन्द्र भण्डारी
समाचार संयोजक:
सुनिल आचार्य
रिपोर्टर:
अनिता बिष्ट
सरोज वोलखे
